آیا اسلام برای تورم برنامه ای دارد؟!

کد 6457

متن شبهه یا سوال:

شما که مدعی هستید اسلام دین تمام قرن‌هاست و در عین حال کاملترین دین هم هست، آیا اسلام برای تورم که مشکل امروز بسیاری از جوامع است، برنامه‌ای دارد؟

پاسخ اجمالی

پرسش از این سوال، مانند این است که کسی بپرسد «آیا اسلام برای رفع پوسیدگی دندان برنامه‌ای دارد؟!» در پاسخ می‌گوییم: خیر اسلام برای رفع پوسیدگی دندان برنامه مدونی ندارد! ولی در عین حال، دستورالعمل‌هایی مانند استحباب مسواک زدن و رعایت بهداشت عمومی دارد که در صورت به کار بستن آن‌ها، کسی دچار پوسیدگی دندان نمی‌گردد تا نیازمند ترمیم و رفع آن هم شود. در موضوع تورم هم که یکی از بیماری های مزمن اقتصادی است، موضوع دقیقا به همین منوال است. یعنی بکار بستن و پیاده کردن دقیق دستورالعمل‌های اسلام در زمینه‌های اقتصادی می‌تواند هر جامعه ای را از تورم نجات دهد. به عنوان مثال، امروزه کارشناسان اقتصادی برخی از جدی‌ترین راهکارهای کنترل تورم را چند چیز می‌دانند: «تجمیع نشدن و عدم انباشت سرمایه و پول نقد و نیز، هدایت ثروت به سمت تولید»، «توزیع صحیح درآمد و ثروت»، «پایین بودن نرخ تسهیلات بانکی» و… . حال با دقت در نظام اقتصادی اسلام، می‌بینیم که تاکیدات دینی، دقیقا همین مسائل را برای جلوگیری از برخی مشکلات اقتصادی مثل تورم، نشانه رفته است.

مثلا:

• در جهت «عدم تجمیع و انباشت سرمایه» و «اهمیت کار و تولید»، روایات متعددی از سوی بزرگان اسلام وارد شده که تاکید به استحباب کار و تلاش و به کار اندازی سرمایه می‌نماید. علاوه بر آن در آیاتی مانند آیه 2 سوره همزه و 34 توبه، به مذمت «خوابِ سرمایه» پرداخته شده است. به عنوان مثال به این آیه توجه بفرمایید: «و آن‌ها را كه طلا و نقره ـ و سرمایه ـ را گنجينه مى‏سازند، و در راه خدا انفاق نمى‏كنند، به مجازات دردناك بشارت ده». (توبه/34) قطعا از مهمترین مصادیق «انفاق در راه خدا»، قرض الحسنه، مضاربه و به جریان انداختن سرمایه در مسیر صحیح است.

• اسلام برای «توزیع صحیح ثروت» هم، نسخه «تعاون» و «پرداخت زکات» را پیشنهاد می‌نماید.

• برای «پایین بودن نرخ تسهیلات بانکی» بهترین نسخه از سوی اسلام، «تحریم ربا» و «ارائه نسخه قرض الحسنه» است.

با دقت در همین نکات و مسائل است که می‌گوییم، اگر دستورالعمل‌های اسلام در نظام اقتصادی بکار گرفته شود، نه تنها جامعه با رکود و تورم روبرو نمی‌شود، بلکه شاهد رشد و شکوفایی شاخص‌های اقتصادی و بهینه سازی کیفیت زندگی مردم خواهیم بود.

ثانیاً: اسلام نیامده تا بجای مردم تصمیم بگیرد، بجای مردم کار کند و بجای مردم اصلاح امور کند. اسلام بناست زمینه را برای رشد جامعه بشری در تمام زمینه‌ها ایجاد نماید، به عبارت بهتر، تکلیف اسلام ایجاد زیرساخت‌ها با قانون گذاری صحیح است، اما اجرای دقیق این قوانین و پیاده کردن آن‌ها در جوامع مختلف، بعهده کسانی است که به دنبال کیفیت بهتری در زندگی خود و دیگران هستند.

پاسخ تفصیلی

در پاسخ به این سوال می‌توان به چند شیوه سخن گفت. توجه بفرمایید:

1. پرسش از این سوال، مانند این است که کسی بپرسد «آیا اسلام برای رفع پوسیدگی دندان برنامه‌ای دارد؟!» در پاسخ می‌گوییم: خیر اسلام برای رفع پوسیدگی دندان برنامه مدونی ندارد! ولی در عین حال، دستورالعمل‌هایی مانند استحباب مسواک زدن و رعایت بهداشت عمومی دارد که در صورت به کار بستن آن‌ها، کسی دچار پوسیدگی دندان نمی‌گردد تا نیازمند ترمیم و رفع آن هم شود. در موضوع تورم هم که یکی از بیماری‌های مزمن اقتصادی است، موضوع دقیقا به همین منوال است. یعنی بکار بستن و پیاده کردن دقیق دستورالعمل‌های اسلام در زمینه‌های اقتصادی می‌تواند هر جامعه‌ای را از تورم و مشکلات این‌چنینی نجات دهد. به عنوان مثال، امروزه کارشناسان اقتصادی برخی از جدی‌ترین راهکارهای کنترل تورم را چند چیز می‌دانند: «تجمیع نشدن و عدم انباشت سرمایه و پول نقد و نیز، هدایت ثروت به سمت تولید»، «توزیع صحیح درآمد و ثروت»، «پایین بودن نرخ تسهیلات بانکی»، «افزایش کار و بهره وری» و… . حال با دقت در نظام اقتصادی اسلام، می‌بینیم که تاکیدات دینی، دقیقا همین مسائل را برای جلوگیری از برخی مشکلات اقتصادی مثل تورم، نشانه رفته است.

مثلا:
• در جهت «عدم تجمیع و انباشت سرمایه» و «اهمیت کار و تولید»، روایات متعددی از سوی بزرگان اسلام وارد شده که تاکید به استحباب کار و تلاش و به کار اندازی سرمایه می‌نماید. روایاتی که «کار و کسب و تلاش برای تولید ثروت از طریق درست آن» را دوستی با خدا عنوان می‌کند و می‌فرماید: «الکاسب من یده خلیل الله/ کسی به تلاش و کسب حلال می‌پردازد، دست خداست». (نهج الفصاحه/ ص618) و یا در جای دیگری می‌فرماید: «الکاد علی عیاله، کالمجاهد فی سبیل الله/ کسی برای آسایش خانواده تلاش کرده ـ و به فعالیت اقتصادی و کار می‌پردازد، مانند مجاهد در راه خداست». (کافی/ج5/ص88) علاوه بر آن در آیاتی مانند آیه 2 سوره همزه و 34 توبه، به مذمت «خوابِ سرمایه» پرداخته شده است. به عنوان مثال به این آیه توجه بفرمایید: «وَ الَّذينَ يَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها في‏ سَبيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَليمٍ/ و آن‌ها را كه طلا و نقره ـ و سرمایه ـ را گنجينه مى‏سازند، و در راه خدا انفاق نمى‏كنند، به مجازات دردناك بشارت ده». (توبه/34) قطعا از مهمترین مصادیق «انفاق در راه خدا»، قرض الحسنه، مضاربه و به جریان انداختن سرمایه در مسیر صحیح است.

• اسلام برای «توزیع صحیح ثروت» هم، نسخه «تعاون» و «پرداخت زکات» را پیشنهاد می‌نماید.

• برای «پایین بودن نرخ تسهیلات بانکی» بهترین نسخه از سوی اسلام، «تحریم ربا» و «ارائه نسخه قرض الحسنه» است که امروزه از سوی بسیاری از کشورها بکار بسته شده و بازخورد مثبتی هم از خود به جای گذاشته است.

با دقت در همین نکات و مسائل است که می‌گوییم، اگر دستورالعمل‌های اسلام در نظام اقتصادی بکار گرفته شود، نه تنها جامعه با رکود و تورم روبرو نمی‌شود، بلکه شاهد رشد و شکوفایی شاخص‌های اقتصادی و بهینه سازی کیفیت زندگی مردم خواهیم بود.

2. درست است که اسلام دینی تکامل یافته، برای تمام قرون و برای رفع مشکلات انسان، از سوی خدای متعال تشریع شده است ولی بنا نیست برای تک تک مشکلات و بیماری‌های فردی و اجتماعی، بصورت مصداقی نسخه‌ای ارائه کرده باشد کما اینکه هیچکدام از ادیان ـ اعم از ادیان آسمانی و غیر آسمانی ـ چنین ادعایی ندارند.

3. اسلام نیامده تا بجای مردم تصمیم بگیرد، بجای مردم کار کند و بجای مردم اصلاح امور کند. اسلام بناست زمینه را برای رشد جامعه بشری در تمام زمینه ها ایجاد نماید، اما در نهایت این خود انسان‌ها هستند که باید برای ساختن یکی زندگی بهتر تلاش کنند، زحمت بکشند و به دستورات الهی عمل کنند. به عبارت بهتر، تکلیف اسلام ایجاد زیرساخت‌ها با قانون گذاری صحیح است، اما اجرای دقیق این قوانین و پیاده کردن آن‌ها در جوامع مختلف، بعهده کسانی است که به دنبال کیفیت بهتری در زندگی خود و دیگران هستند.

    مطالعه بیشتر

    the14.ir/6457


    0 پاسخ

    دیدگاه خود را ثبت کنید

    تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
    در گفتگو ها شرکت کنید.

    پاسخی بگذارید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    معادله ی امنیتی *