دو کشتی‌گیر دعا می‌کنند برنده شوند، خدا دعای کدام را مستجاب می‌کند؟

کد 4882

متن شبهه یا سوال:

وقتی دو کشتی گیر می‌خواهند مبارزه کنند هر دو دعا می‌کنند و از خدا می خواهند برنده شوند، به نظر شما خدا حرف کدامیک را باید گوش کند؟!
حتما داستان آن پیر مردی را شنیده اید که یک دامادش خواست دعا کند فردا آفتابی باشد چون کوزه های زیادی ساخته و روی بام گذاشته تا خشک شود. دیگری خواست دعا کند فردا باران بیاید چون دیم کاشته و اگر باران نیاید بذرها را مورچه ها خواهند خورد. حالا پیرمرد چه دعایی باید بکند؟ خدا چه باید بکند؟

پاسخ اجمالی

دعا کردن به معنای درخواست خیر از خداوند و دفع شر است، و به امید استجابت از عبد صادر می‌شود.

علی رغم وعده های استجابت دعا از سوی خدا، گاه دعاهای انسان به دلایلی مانند لقمه حرام، ترک امر بمعروف و نهی از منکر و قطع رحم مستجاب نمی‌گردد، همچنین برای استجابت دعا شرایطی وجود دارد که برای تحقق اجابت باید آن ها را در نظر گرفت، مانند حکمت الهی، عدل و سنت الهی، مصلحت و…

گاهی دعا می‌کنیم خدایا فلان موضوع را که می‌خواهم به من عطا کن اما حکمت الهی خلاف آن است (بخاطر مصالح بالاتر، که آن مصالح شامل حال دعا کننده هم می‌شود). بعنوان نمونه ما مصلحت خود را در چیزی می‌بینم که آن مطلب مصلحت ما نیست. اینجا مستجاب شدن دعا و طلب خیر من، این است که به آنچه می‌خواهم نرسم، چون خیر من در این نرسیدن است.

خداوند در آیه 216 سوره بقره می‌فرماید: «و بسا چیزى را ناخوش داشته باشید که آن به سود شماست و بسا چیزى را دوست داشته باشید که به زیان شماست، و خدا مى‌داند و شما نمى‌دانید.»

یا عدل و سنت الهی در نظام هستی به این تعلق دارد هر کسی تلاش می‌کند به هدفش برسد؛

خداوند متعال در سوره نجم آیه ۳۹ می‌فرماید: «و اينكه براى انسان جز حاصل تلاش او نيست.»
برای مثال اگر از خدا بخواهیم در فلان مسابقه پیروز شویم حال آنکه حریف ما تلاش بیشتری کرده و آمادگی بیشتری دارد و پیروزی را خدا برای ما رقم بزند این خلاف عدل الهی است.

امام سجاد(ع) فرمودند: «مؤمن از دعای خویش یکی از سه بهره را دارد: یا برایش ذخیره می‌شود، یا برایش مستجاب می‌گردد، یا بلایی که مقدر بوده به او برسد، از او دفع می‌شود.» (تحت العقول، ص ۲۸۰)

نگاه معجزه آسا به دعا و اینکه که با دعا برای خداوند تعیین تکلیف نماییم که برخلاف حکمت و عدالت و مصلحت عمل نماید خلاف عقل و عقاید شیعه می‌باشد.

پاسخ تفصیلی

دعا کردن به معنای درخواست خیر از خداوند و دفع شر است، و به امید استجابت از عبد صادر می‌شود.

علی رغم وعده های استجابت دعا از سوی خدا، گاه دعاهای انسان به دلایلی مانند لقمه حرام، ترک امر بمعروف و نهی از منکر و قطع رحم مستجاب نمی‌گردد، همچنین برای استجابت دعا شرایطی وجود دارد که برای تحقق اجابت باید آن ها را در نظر گرفت، مانند حکمت الهی، عدل و سنت الهی، مصلحت و… در ادامه به توضیح برخی از شرایط دعا می‌پردازیم؛

1) ایمان به خدا

از مهمترین شرایط استجابت دعا که می‌توان به آن اشاره کرد شرط ایمان به خداوند متعال است. خداوند متعال در آیه ۱۸۶ سوره بقره می‌فرماید:
«وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ؛ و هرگاه بندگان من از تو درباره من بپرسند [بگو] من نزديكم و دعاى دعاكننده را به هنگامى كه مرا بخواند اجابت مى‌كنم پس [آنان] بايد فرمان مرا گردن نهند و به من ايمان آورند باشد كه راه يابند.»

خداوند استجابت دعا بندگان را امری قطعی دانسته است به این شرط که با دعای حقیقی خدا را بخوانند. علامه طباطبایی ذیل این آیه، دعای حقیقی را به خواندن خدا همزمان با قلب و زبان تفسیر می‌کند. امام علیه السلام نیز از دعاکردن زمانی که دل غافل باشد نهی کرده و می‌فرماید خداوند دعایی که با غفلت دل همراه باشد را مستجاب نمی‌کند.
علاوه برآن باید بیان نمود علی رغم وعده های استجابت دعا از سوی خدا، گاه دعاهای انسان به دلایلی مانند لقمه حرام، ترک امر بمعروف و نهی از منکر و قطع رحم مستجاب نمی‌گردد.

2) حکمت الهی

دومین موضوع که باید به آن توجه کرد این است که خداوند کریم است و مقتضای کرامت الهی استجابت قطعی آن دعا است. اما خداوند متعال همانطور که کریم است حکیم هم هست و حکمت الهی و کرامت الهی تعارضی ندارد.
گاهی دعا می‌کنیم خدایا فلان موضوع را که می‌خواهم به من عطا کن اما حکمت الهی خلاف آن است بخاطر مصالح بالاتر که آن مصالح شامل حال دعا کننده هم می‌شود.
ضرر ظاهری با امید به خدا و توجه و تلاش برای آسیب پذیر نبودن و عنایت الهی قابل حل است. دعا تعیین تکلیف برا خدا نیست بلکه طلب آنچه فکر می‌کنیم خیر ما در آن است می‌باشد، حال حکمت الهی اگر برای ما خیر و مصلحت بالاتری ببیند و این دعا با آن کیفیت که ما می‌خواستیم مستجاب نشد دلیل بر این نیست که مصلحت بالاتر که برای ما ایجاد شده که خیر آن را درک نمی‌کنیم در آن زمان را منکر شویم.

برای مثال فرد دعا می‌کند باران نیاید! حال آنکه این دعا هرچند در ظاهر به نفع کسب و کار آن شخص است که باران نمی‌خواهد اما ضرر بسیاری برای افراد دیگر را در پی دارد. حکمت الهی شاید بر این قرار بگیرد و مصلحت را در این ببیند که باران بیاید ولی ضرری که آن فرد متحمل شد با دعای طلب خیر و تلاش مضاعف این ضرر ظاهری را جبران می‌کند. و خودِ این شخصِ به ظاهر متضرر هم از برکات آن مصلحت و حکمت الهی استفاده می‌کند.

3) عدل و سنت الهی

سنت الهی در نظام هستی به این تعلق دارد هر کسی تلاش می‌کند به هدفش برسد؛ خداوند متعال در سوره نجم آیه ۳۹ می‌فرماید: «وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى؛و اينكه براى انسان جز حاصل تلاش او نيست.»
آنچه انسان در زندگی خود می‌بیند حاصل تلاش خود اوست و در این تلاش توکل به خدا و طلب خیر از خدا قوت قلب او و هموار شدن بیشتر راه او و کم شدن موانع در مسیر او را در پی دارد.
برای مثال از خدا می‌خواهیم در فلان مسابقه پیروز شویم حال آنکه حریف ما تلاش بیشتر کرده است و آمادگی بیشتری کسب نموده است. اینکه ما پیروز شویم و پیروزی را خدا برای ما رقم بزند این خلاف عدل الهی بوده و موجب بدبینی حریف ما به خداوند است که هم به خداوند متعال توکل کرده و هم آمادگی بیشتری دارد. و این پیروزی مفسده دیگرش این است که ما همچنان ضعیف می‌مانیم و تلاش نمی‌کنیم و حرکت به سمت قوت و پیشرفت باز می‌مانیم. البته در مورد حریف ظالم در جنگ و زندگی موضوع متفاوت است.
گاهی یک شکست مقدمه‌ی پیروزی های دیگر است. اگر در رشته خود پیشرفت کردیم و از حریف خود قوی‌تر بودیم و بیشتر تمرین نمودیم و به خدا توکل کردیم در اینجا خدا هم کمک می‌کند.(مثلا با یک اشتباه یا استرس یا بدشانسی این بازی را نبازیم.)

4) مصلحت

چهارمین موضوع اینست که گاهی ما مصلحت خود را در چیزی می‌بینم که آن مطلب مصلحت ما نیست و اتفاقا شر ما در آن می‌باشد. خداوند که مصلحت ما را می‌داند بخاطر توسل و تضرع ما آن خیر را که ما خیر بودن آن را نمی‌دانیم برای ما رقم می‌زند.
فرد می‌خواهد با دختری ازدواج کند و بسیار تضرع می‌کند تا جواب مثبت را بگیرد اما خداوند می‌داند این ازدواج به مصلحت وی نیست و به سرانجام خوبی ختم نمی‌شود. خداوند متعال در آیه ۲۱۶ سوره بقره می‌فرماید: «وَعَسَى أَنْ تَکْرَهُوا شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَکُمْ ۖ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَیْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَکُمْ ۗ وَاللَّهُ یَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ؛ و بسا چیزى را ناخوش داشته باشید که آن به سود شماست و بسا چیزى را دوست داشته باشید که به زیان شماست، و خدا مى‌داند و شما نمى‌دانید.»
اینجا مستجاب شدن طلب خیر من، این است که به آنچه می‌خواهم نرسم، چون خیر من در این نرسیدن است.

در آخر اینکه یک فرد بدون دعا کردن با اتکاء به توان فردی و کسب قوت و قدرت می‌تواند به یک خواسته‌ی خود برسد و در این مسیر اموری مثل استرس و ترس یا به قول برخی بد شانسی موجب می‌شود در این راه خطاها و شکست های زیادی داشته باشد اما دعا و توکل به خدا به عنوان قوت قلب کمک می‌کند در صورتیکه فرد آمادگی های لازم را داشته باشد با کمترین خطا در صورت جهالت نکردن به خواسته اش در صورتیکه مصلحت وی باشد به آن برسد و در این مسیر دل ها با او همراه شوند و موانع به حداقل می‌رسند.

نگاه معجزه آسا به دعا و این نگاه که با دعا تعیین تکلیف کنیم برای خداوند که خلاف حکمت و عدالت و مصلحت عمل نماید خلاف عقل و عقاید شیعه می‌باشد. برخی اعتماد به نفس را بهترین تکیه گاه برای قوت قلب جهت رسیدن به آنچه می‌خواهند می‌دانند که همین قوت و تکیه گاه محکمتر و استوارتر توکل به خداوند متعال است.

در روایت قدسی خداوند متعال می‌فرماید: «لَا تَمَلَ‏ مِنَ‏ الدُّعَاءِ فَإِنِّی لَا أَمَلُّ مِنَ الْإِجَابَةِ؛ تو از دعا خسته نشو، من هیچ‌وقت از اجابت خسته نمی‏شوم.» (بحارالانوار ج۹۰ ص۳۷۳)
خداوند متعال دعای ما را به عنوان طلب خیر برای ما اجابت می‌نماید حال گاهی این اجابت تحقق آنچه خواستیم می‌باشد و گاهی این اجابت عدم تحقق آنچه می‌خواهیم است که در این صورت یا خیر دیگری را برای ما رقم می‌زند که مصلحت ما در آن است یا سبب رشد و حرکت ما به سمت پیشرفت و کمک به ما در این مسیر است مثل همان مثال ورزشکار که بیان شد.

امام سجاد علیه السلام فرمودند:
«اَلمؤمِنُ مِن دُعائِهِ عَلی ثَلاثٍ: إما یُدَّخَرُ لَهُ، و إمّا یُعَجَّلُ لَهُ، وَ إمّا اَن یُدفَعَ عَنه ُبلاءٌ یُریدُ اَن یُصیبَهُ؛ مؤمن از دعای خویش یکی از سه بهره را دارد: یا برایش ذخیره می‌شود، یا برایش مستجاب می‌گردد، یا بلایی که مقدر بوده به او برسد، از او دفع می‌شود.» (تحت العقول، ص ۲۸۰)

    مطالعه بیشتر

    the14.ir/4882


    برچسب ها: ,
    0 پاسخ

    دیدگاه خود را ثبت کنید

    تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
    در گفتگو ها شرکت کنید.

    پاسخی بگذارید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    معادله ی امنیتی *