آیا یوگا شاخه‌ای از آیین «هندو» است؟

کد 6163

متن شبهه یا سوال:

برخی از منتقدین یوگا این ورزش پرطرفدار را مساوی با آیین هندوئیسم می‌دانند. واقعا برای اثبات این ادعا می‌توان دلیلی بیان کرد؟

پاسخ اجمالی

«اگر چه از لحاظ معنایی یوگا، مساوی با هندوئیسم نیست» ولی مهمترین طریقت عملی برای رسیدن به نقطه مطلوب و نهایی آیین هندوست. برای روشن‌تر شدن موضوع، باید دانست که: نقطه نهایی و مقصد مطلوب در آیین هندو «طلوع آگاهی برتر» است. حال، پایه گذار اصلی «یوگا» به نام «پتنجلی» که تمامی دستورات یوگا را تدوین کرده و در کتابی به عنوان «یوگاسوتره» آورده است درباره ملاقات خدایان و فنای نهایی اینچنین می‌نویسد: «با تسلط سَم یَمَه آگاهی برتر طلوع می‌کند.(یوگاسوتره، فصل3: بند5).» و جالب اینکه، «سَم یَمَه» بالاترین مرتبه تعلیمات یوگاست! و این یعنی، طبق تعریف پتنجلی، با رسیدن به بالاترین مرتبه یوگا، به نقطه نهایی هندوئیسم خواهید رسید! اینکه منتقدین، معتقدند که «تعالیم یوگا بُعد عملی هندوئیسم می‌باشد» به این دلیل است که ریشه اصلی یوگا در متون مقدس آیین هندو قرار دارد.

علاوه بر این، نشانه دیگری که برای این ادعا وجود دارد، حضور موجودی به اسم «شیوا» است. در نگاره های هندویی، شیوا، یکی از خدایان آیین هندوست، که در مجسمه ها و تصویرها با جمجمه های آویخته به گردن تصویر می‌شود. نکته جالب توجه ماجرا اینجاست که «شیوا معلم اصلی و اولیه یوگا بوده است و برای اولین بار آن را به «الهه پاراواتی» آموزش داده است. (سید جلال الدین موسوی نسب (آناندا جیوتی). ص 37) مجسمه های شیوا معمولا به صورت نشسته و انجام مراقبه های یوگا دیده می‌شود و البته گاهی هم در حال رقص است. رقصی که با آن جهان را می‌آفریند و نابود می‌کند! تجسم مونث او به صورت «الهه زمان» هم برای انجام مراقبه های یوگا است. نتیجه اینکه، چه مورد پسند ما باشد یا نباشد، باید بپذیریم که یوگا با باورها، آیین‌ها و خدایان هندویی عجین شده و شکلی از جنبه آیینی و حتی پرستش خدایان شیطان‌گونه هندویی یافته است. و این یعنی، یوگا دستور العملی است که برای آیین هندو نگاشته شده است.

پاسخ تفصیلی

در ابتدا بیان یک مقایسه می‌تواند تا حدودی ما را به پاسخ نزدیک کند. همانطور که می‌دانیم، اسلام بعنوان یک دین دارای نظریاتی در زمینه های مختلف است، که فهم این نظریات، متضمن رسیدن به نهایت و مقصد ـ سعادتمندی و رسیدن به قرب الهی ـ برای یک فرد مسلمان است. طبیعتا برای رسیدن به همین مقصود، دستوراتی نیز در نظر گرفته شده است. سلسله دستوراتی که اسلام برای یک فرد مسلمان معرفی کرده و انجام آنها را برای سعادتمندی انسان لازم می‌شمرد، «احکام عملی اسلام» نام دارد. حال در این احکام عملی، دستوراتی درباره چگونگی انجام عبادات، همچون نماز، انفاق، روزه و… وارد شده است. پس بُعد عملیِ اسلام، همان سلسله دستوراتی است که در احکام اسلامی آمده است. حال اگر کسی بگوید، مثلا «آیا نماز، همان اسلام است؟!» در پاسخ می‌گوییم، خیر، نماز اسلام نیست، چون تعریف نماز ـ که یک سری اعمال مثل سجده و رکوع و ذکرهای مختلف است ـ با تعریف اسلام ـ دینی که توسط آخرین فرستاده خدا آورده شده و دارای نظریات معرفتی و اعمال عبادی است و… ـ متفاوت است. ولی اینکه «خیر، نماز، اسلام نیست» به این معنا هم نیست که نماز چیزی خارج از اسلام است، بلکه همه می‌دانیم که مهمترین دستور و طریقت عملی اسلام نماز است که اگر طبق روایات وارد شده از بزرگان دین، اگر خللی در نماز فرد وارد باشد، هیچکدام از اعمال او پذیرفته نشده و اساسا برای رسیدن به نقطه مطلوب و مقصد نهایی، راه به جایی نخواهد برد.

این مثال را عرض کردیم تا رابطه بین یوگا و هندوئیسم روشن شود. پس «اگر چه از لحاظ معنایی یوگا، مساوی با هندوئیسم نیست» ولی مهمترین طریقت عملی برای رسیدن به نقطه مطلوب و نهایی آیین هندوست. برای روشن‌تر شدن موضوع، باید دانست که: نقطه نهایی و مقصد مطلوب در آیین هندو «طلوع آگاهی برتر» است. حال، پایه گذار اصلی «یوگا» به نام «پتنجلی» که تمامی دستورات یوگا را تدوین کرده و در کتابی به عنوان «یوگاسوتره» آورده است درباره ملاقات خدایان و فنای نهایی اینچنین می‌نویسد: «با تسلط سَم یَمَه آگاهی برتر طلوع می‌کند.(یوگاسوتره، فصل 3: بند5).» و جالب اینکه، «سَم یَمَه» بالاترین مرتبه تعلیمات یوگاست! و این یعنی، طبق تعریف پتنجلی، با رسیدن به بالاترین مرتبه یوگا، به نقطه نهایی هندوئیسم خواهید رسید! اینکه منتقدین، معتقدند که «تعالیم یوگا بعد عملی هندوئیسم می‌باشد» به این دلیل است که ریشه اصلی یوگا در متون مقدس آیین هندو قرار دارد. برای مزید اطلاع، باید دانست که «ودا»ها کهنترین متون مقدس هندویی هستند. بخش چهارم آنها یعنی «اتهروه» می‌تواند به عنوان ریشه اصلی یوگا شناخته شود. آنطور که در هندوئیسم ادعا می‌شود، مسأله اصلی در اتهروه غلبه بر بخشی از دردها و رنج‌های بشری در سطح روحی و جسمی است. قانونگذار هندوئیسم در این بخش، برای جاودانگی و سلامتی دستور العمل هایی سحر آمیز ارائه می‌دهد که دقیقا همان راهی است که یوگا دنبال می‌کند. (سید جلال موسوی نسب ـ پدر یوگای ایران ـ(آناندا جیوتی)/ص 37)

علاوه بر این، نشانه دیگری که برای این ادعا وجود دارد، حضور موجودی به اسم «شیوا» است. در نگاره های هندویی، شیوا، یکی از خدایان آیین هندوست، که در مجسمه ها و تصویرها با جمجمه های آویخته به گردن تصویر می‌شود. نکته جالب توجه ماجرا اینجاست که «شیوا معلم اصلی و اولیه یوگا بوده است و برای اولین بار آن را به «الهه پاراواتی» آموزش داده است. (سید جلال الدین موسوی نسب (آناندا جیوتی). ص 37)» مجسمه های شیوا معمولا به صورت نشسته و انجام مراقبه های یوگا دیده می‌شود و البته گاهی هم در حال رقص است. رقصی که با آن جهان را می‌آفریند و نابود می‌کند! تجسم مونث اوبه صورت «الهه زمان» هم برای انجام مراقبه های یوگا است.

نتیجه اینکه، چه مورد پسند ما باشد یا نباشد، باید بپذیریم که یوگا با باورها، آیین ها و خدایان هندویی عجین شده و شکلی از جنبه آیینی و حتی پرستش خدایان شیطان‌گونه هندویی یافته است. آیین ها و اعمال یوگا در میان هندوها عمل می‌شده و در زمانی که دقیقا مشخص نیست ـ از حدودا چهارصد سال پیش از میلاد تا دویست سال پس از میلاد تخمین زده شده است ـ توسط فردی به نام پتنجلی به صورت یک متن مدون به نام یوگاسوتره در آمده است. (سوامی ساتیاناندا، ص 26) با این حساب، یوگا دستور العملی است که برای آیین هندو نگاشته شده است.

    مطالعه بیشتر

    the14.ir/6163


    0 پاسخ

    دیدگاه خود را ثبت کنید

    تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
    در گفتگو ها شرکت کنید.

    پاسخی بگذارید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    معادله ی امنیتی *